Armia Krajowa
 
    Kpt. ZDZISŁAW GWOZDEK ps. "Ziemba", "Schubert", żołnierz Armii Krajowej Okręgu Białystok - ojciec mojej małżonki, wywieziony na roboty do Niemiec. Pracując na lotnisku Krywlany, m.in wynosił w częściach broń strzelecką na potrzeby Armii Krajowej. Sporządzał także meldunki o planowanych przez Niemców lotach.


Zdzisław GWOZDEK     Odkąd go poznałem żył jedną pasją - dokumentowaniem historii białostockiego okręgu AK. Jak twierdzi ksiądz Kazimierz Litwiejko nikt takiego zbioru ponoć nie ma. To bezcenna kolekcja - zachwycają się historycy. Przez 30 lat tworzył ją mozolnie skromny księgowy, Zdzisław Gwozdek. Przez 30 lat na własną rękę wydeptywał ścieżki do trudno dostępnych archiwów (m.in. MSW i KC PZPR). Jego zbiór to dziesiątki tysięcy kopii z Archiwum Akt Nowych, rękopisy, spisane relacje nieżyjących już akowców, opracowania naukowe. Wszystko to w setkach teczek, skoroszytów, oprawionych przez introligatora maszynopisów z odręcznymi napisami na obwolutach. W oparciu o nie przygotowywał monumentalne dziesięciotomowe dzieło opisujące dzieje Armii Krajowej na Białostocczyźnie. Za swojego życia wydał trzy tomy.
   
    Testamentem zapisał swoje zbiory moim córkom. Nasze mieszkanie przez pewien czas wyglądało jak archiwum, wszystkie ściany to szafy i regały, bo swoich książek też mamy niemało.
   
    Spadkobierczynie zgodnie z ostatnią wolą zmarłego postanowiły udostępnić je historykom i badaczom najnowszych dziejów Białostocczyzny. Uznały, że najlepszym miejscem będzie biblioteka OBEP IPN w Białymstoku, gdzie została stworzona "Kolekcja Zdzisława Gwozdka".
   
    Uroczystość odbyła się z okazji 63. rocznicy utworzenia Armii Krajowej. Dyrektor Oddziału IPN prof. Cezary Kuklo podpisując akt przekazania kolekcji zobowiązał się do podjęcia starań o wydanie przygotowanych opracowań autorstwa kpt. Gwozdka, które składają się na obszerną, dziesięciotomową monografię Okręgu Białystok Armii Krajowej.
   
    Może to potrwać Uznałem, że szkoda aby opracowanie pozostawało niedostępne dla zainteresowanych. Mimo ograniczonych możliwości tej strony będę próbował publikować fragmenty w sieci.
   
  1. Lista odznaczonych i awansowanych w Białostockim Okręgu Armii Krajowej (plik pdf 1,4 MB)    
  2. ...




 /dalszy ciąg - w przygotowaniu/
[strona główna] | [o mnie] | [z rady] | [korzenie] | [o psach] | [poczta]