Kobylino,(Obecnie Kobylin - przyp. jj) wś, pow. mazowiecki, dawniej w województwie podlaskiem, ziemi bielskiej, o 2 mile od Tykocina. Kilka wiosek, zamieszkałych wyłącznie przez cząstkową szlachtę i w pobliżu siebie położonych, nosi jedną ogólną nazwę Kobylino, oprócz której każda z tych wsi ma drugą nazwę poszczególną i w potocznej mowie zwykle używaną. Wsie te są następujące:

  1. K.- Borzymy czyli kościelne albo poświętne , nad rzeczka Śliną, z kościołem paraf. na początku XV w. erygowanym; nazwa Borzymy pochodzi od starodawnego imienia Borzym.
  2. K. Podsękowięta
  3. K.Pieniążki...
  4. K.Latki.
  5. K.Kulesze.
  6. Kruszewo.
  7. K.Cieszymy.
  8. K.Pogorzałki.
  9. K.Makowo

Kobylin należy do najstarszych na Podlasiu osad, czego dowodem odkryte tu przez Zyg. Glogera stacye krzemienne i znalezione w znacznej liczbie żarna pierwotne (kamienie wklęsło wyżłobione, kształtu niecki, do rozcierania zboża. W w. XIV na dzielnicy K., przeszło pół mili kwadr. obejmującej osiadła szlachta z Mazowsza przybyła i na przestrzeni wymienionej 8 osad czyli powyżej wymienionych oddzielnych wiosek założyła (w XV w.), Byłi to Kobylińscy różnych herbów, np. Abdank, Pobóg, Ślepowron, Prus drugi i Łada. K.Borzymy, Pieniążki i Latki, rozrastając się, utworzyły z czasem jedną wieś. Ogółem w K.Borzymach, Podsędkowiętach, Pieniążkach, Cieszymach, Kruszewie, Pogorzałkach, Kuleszach i Makowie, było w r. 1775 dymów 122, z tych 10 proboszczowskich a 112 szlacheckich. Jeden szlachcic miał dymów 10, jeden 6, jeden 3, pięciu po 2, a ośmdziesiąt po dymie 1. Nazwisko Kobylińskich nosiło 19 - stu, w Pogorzałkach mieszkali przeważnie Pogorzelscy, w Makowie 10- ciu Makowskich i jeden Wnorowski. W r. 1827 znajdowało się dymów 135, zatem w ciągu 52 lat przybyło domostw 13.

W K. Borzymach (kościelne) od lat kilkunastu osiadają żydzi i w roku obecnym (1882) posiadają juz sześć szynków, co spowodowało zubożenie ludności w tej wiosce. Najzamożniejszą jest szlachta w Pogorzałkach, gdzie nie ma wcale karczem. Par. K. dekan. mazowiecki, ma 5158 dusz.

Wypisy ze Słownika Geograficznego Królestwa Polskiego pod redakcją Sulimierskiego, Chlebowskiego i Walewskiego; Wyd: Warszawa 1882 r.

Kobylino (obecnie Kobylin) było osadą założoną przez rycerzy z rodu Prusów, pochodzących ze wsi Kobylino w ziemi ciechanowskiej. Nową osadę nad rzeczką Śliną założyli oni w pierwszych dziesięcioleciach XV w. W następnych latach bardzo licznie się rozrodzili i z pierwszej osady, którą założyli, wyodrębniły się kolejne wsie. Ich krewni, którzy osiedli w pobliżu, dali początek rodzinom: Kropiwnickich, Krzyżewskich, Jabłonowskich, Borowskich. Jeden z pierwszych dziedziców Kobylina - Jan Kobyliński, był sędzią ziemskim suraskim. I. Kapica Milewski wymieniał wielu dziedziców Kobylina, których z braku bliższych danych trudno połączyć w drzewo genealogiczne, ale niewątpliwie pochodzili z jednego rodum. Kobylińscy z ziemi ciechanowskiej osiedli także po drugiej stronie rzeczki Śliny, już ?na Mazowszu - we wsi Zawady, gdzie także około połowy XV w. wybudowali kościół parafialny Część Kobylina, w której istniał kościół, przyjęła drugą nazwę - Borzymy, od Borzyma z Kobylina występującego w 1476 r.

Według Kapicy fundatorami kościoła oprócz Kobylińskich byli także Kropiwniccy. Niestety nie zachował się dokument fundacyjny tej świątyni, choć mógł istnieć, skoro później nie były wystawiane żadne dokumenty potwierdzające. Pierwsze źródłowe wzmianki o kościele pochodzą dopiero z akt konsystorza janowskiego. W latach 1471- 81 jego plebanem był ks. Piotr, natomiast w 1499 r. ks. Adam Szczuka, poprzednio pleban w Białej w Prusach i w Rajgrodzie. W aktach konsystorza wystąpiło również kilku kolatorów kościelnych: w 1472 r. Mikołaj Przecławowicz z Kobylina, w 1475 r. Kumek z Kobylina, w 1476 r. Borzym z Kobylina, w 1480 r. Paweł z Kropiwnicy.

Na podstawie: Tomasz Jaszczołt
Fundacje kościelne na Podlasiu do końca XV wieku