Jamiołki, okolica szlachecka w obrębie której leżą wsie: J. Godzięby, J. Kłosy, J. Kowale, J. Piotrowięta, J.- Rawki i J. Świetliki; wsie szlacheckie pow. mazowiecki, gm. i par. Sokoły. W 1827 J. Godzięby liczyły 7 dm 37 mk; J. Kłosy 10 dm 59 mk; J. Kowale 8dm 56 mk; J. Piotrowięta 21 dm 126 mk; J. Rawki 7 dm 40 mk; J. Świetliki 8 dm 46 mk. W akcie z 1545 r. wspominane są wszystkie wsie powyżej wymienione (Gloger).

Wypisy ze Słownika Geograficznego Królestwa Polskiego pod redakcją Sulimierskiego, Chlebowskiego i Walewskiego; Wyd: Warszawa 1882 r.

Uwagi: dm - ilość domostw; mk - ilość mieszkańców

W roku 1866, w Jamiołkach Świetlikach, obszar posiadanych gruntów czyli „przestrzeń posiadłości w ogóle” wynosił 150 morgów (morga wówczas to okolo 0,55 ha). Z czego 12 morgów obsiewano pszenicą, 90 żytem, łąki i pastwiska stanowiły 20 morgów, lasy - 11, nieużytki – 17. Podatek roczny wynosił 452, 5 rubla.

Składało się na w/w obszar 38 oddzielnych własności czyli cząstek pochodzących z różnych rodzinnych działów. Jak na osiem domostw sporo, najwięcej (poza J. Rawkami) z wszystkich pozostałych Jamiołk, bo:

Jamiołki Piotrowięta - 270 morgów , 49 oddzielnych własności,

i odpowiednio

Jamiołki Kłosy – 180, 28,

Jamiołki Kowale- 150, 30,

Jamiołki Godzieby – 130, 31,

Jamiołki Rawki – 75, 22.

W roku 1891 Jamiołki Świetliki zamieszkiwało 8 gospodarzy wywodzących się ze szlachty, na jednego przypadało przeciętnie 6,7 ha. Całość to 54 ha, w tym ziemi ornej 43, łąki - 2 a lasy - 4. Dane TWSK 1891, t VI, s 58 - 61.
        Źródło: Małgorzata Dajnowicz - Drobna szlachta Ziemi Łomżyńskiej na przełomie XIX i XX wieku

Z zapisów o powstaniu kościoła w Sokołach (1471 rok) wiadomo, że przy jego budowie pracowali ludzie z Bruszewa. Były także Jamiołki. Ale na podstawie tych zapisów nie można stwierdzić czy Świetliki już istniały.

W wydanej przez samorząd Gminy Sokoły w roku 2006 książce "Z Sokołem w herbie" znalazł się fragment zapisu opracowania o historii Jamiołk autorstwa Piotra Jamiołkowskiego (zmarłego już mieszkańca tej wsi). Jest zapisem nie tyle opartym na dokumentach, ile na istniejącym przekazie. Wedle tego przekazu zasiedlenie poszczególnych Jamiołk odbywało się w następującej kolejności:

            Pietrowięta - 1270-1320,
            Kłosy - 1320-1370,
            Kowale - 1370-1420,
            Rawki - 1420-1470 poprzez wyodrębnienie części gruntów wsi Kowale.

Można zatem sądzić, że Świetliki powstały później. Poruszając się jedynie w kręgu hipotez wygląda to dosyć interesująco. Oto fragment wspomnianego opracowania o Jamiołkach Świetlikach:

Jamiołkowscy zamieszkujący Świetliki są w tej wsi przybyszami. Osada powstała poprzez wydzielenie części gruntów ze wsi Jamiołki Klosy. Nazwa łączona jest ze zjawiskiem świecenia w ciemności próchniejącego drewna. Podobno wieś powstała wśród starych drzew olchowych, które powalone ze starości i spróchniałe dawały efekty świetlne. Inna hipoteza mówi o roślinie leczniczej nazywanej świetlikiem, która występowała powszechnie na okolicznych łąkach i pastwiskach.

 

I zapisy o pozostałych Jamiołkach z opracowania Piotra Jamiołkowskiego.

Jamiołki Piotrowięta.

Wieś powstała w XIII wieku, podobnie jak wszystkie pozostałe Jamiołki, gdyż Jamiołki od początku były wszystkie, ale po jednym domu. Założycielem wszystkich Jamiołk był Jamiołkowski, który przybył na te tereny razem z Bruszewskim, którego potomkowie budowali kościół w Sokołach. Dobra Jamiołkowskiego zajmowały powierzchnię ok. 900 ha. Osoby, które obecnie zamieszkują Jamiołki, a noszą inne nazwiska są ludźmi przyjezdnymi. Ta część Jamiołk została nazwana Pietrowiętami od imienia bliżej nieznanej osoby. Stało się to niejako samoczynnie, kiedy zaszła potrzeba dawać drugie nazwy.

Jamiołki Kłosy

W 1471 roku podczas budowy kościoła w Sokołach istniały już wydzielone grunty z majątku niejakiego Kłosa. Z gruntów tych powstały wsie Kowale i Rawki. W miejscu, gdzie prawdopodobnie zbudował swoje domostwo Jamiołkowski z przydomkiem Kłos znajdują się bardzo urodzajne gleby, dające obfite plony czyli obfite kłosy - stąd Kłos. Jamiołkowski - Kłos miał braci lub synów, których dla odróżnienia nazywano Ralik i Gieodeta. Na skutek uwarunkowań terenu niejako w sposób naturalny powstały w Jamiołkach Klosach granice gruntów, co doprowadziło do wyodrębnienia osad: Kowale, Klosy i Godzieby.

Jamiołki Godzieby

Jamiołki Godzieby powstały w okresie późniejszym niż Kowale. Osadę założył Ralik Jamiołkowski - brat Klosa na otrzymanej części ojcowizny. W niedługim czasie powstały tu trzy gospodarstwa. Ponieważ Ralik i Klos żyli w zgodzie i wspólnie użytkowali grunty tzn. godzili się, zwyczajowo zaczęto nazywać ten przysiółek Godziebami. Powstały one na przełomie XV i XVI wieku.

Jamiołki Kowale

Jamiołki Kowale zostały założone przez Jamiołkowskiego z przydomkiem Ralik, przybysza z Klos w XIV wieku lub wcześniej. Musiał to być gospodarz zamożny, gdyż sprowadził i osiedlił na swoich gruntach kowala i zduna. Ralik Jamiołkowski wybrał bardzo starannie miejsce na budowę domu i budynków gospodarczych - na dnie niewielkiej dolinki otoczonej lasami, nad strumieniem.