12 kB Wyszyńscy herbu Grabie lub Trzywdar

Z Wyszyńskim jest podobny problem jak z Gąssowskimi, że mogą być spod jednego z dwóch herbów. Kasper Niesiecki pisze: Wyszeński herbu Grabie, w Podlaskiem województwie, to Paprocki i Okolski, atoli ten drugi, także w Podlasiu pisze o Wyszyńskich Jałbrzykach herbu Trzywdar. Jędrzej Wyszeński pisarz grodzki Brański.

Ignacy Kapica Milewski wymienia jedynie Wyszyńskich herbu Grabie:

604. Dom Wyszyńskich herby Grabie
Dobra Wyszonki w ziemi bielskiej leżą, których kilka wsi znajduje się, a z nich jedna wieś Wyszonki Wojciechy nazywa się, od Wojciecha z Drożewa początkowie, a potem z Jałbrzyk zwanych, w ziemi łomżyńskiej powiecie Zambrowskim leżących, na dobra Wyszonki w ziemi bielskiej, powiecie brańskim będące przeniósł się, które to dobra z niego Wyszonki Wojciechy nazwane zostały i z tychże Wyszonek potomkowie jego pisząc się, domu Wyszyńskich nazwiska wzięli.

K. Niesiecki tak opisuje herb Grabie.

Mają być Grabie białe do góry postawione, i utkwione na wzgórku zielonym, o siedmiu zębach, w polu żółtym, nad hełmem i koroną piór pięć strusich. Paproc. w Gnieździe Cnoty fol. 1079. O herb fol. 562. Okol. tom. 1. fol. 229. Biel. fol. 207. Długosz o nim powiada, że z Czech do Polski przyniesiony za Wacława Króla przez Grabię Czecha, ten osiadł w Sieradzkiem, nie daleko Piotrkowa na dobrach Wola nazwanych: od którego Grabiną Wolą [str. 261] nazwano ją: jakoż i Petra sancta cap. 63. pisze, że na Śląsku Lasseliuszowie tego herbu używali.

12 kBAle nie sposób wykluczyć, że moi powinowaci byli spod herbu Trzywdar. O Wyszyńskich herbu Trzywdar tak pisze Niesiecki:

W Podlaskiem województwie. Process rozgraniczenia województw Podlaskiego i Brześciańskiego wspomina, że komisarzom do tego [str. 465] wysadzonym, prezentowano list po łacinie pisany, Zygmunta wielkiego książęcia Litewskiego i Kijowskiego dany w roku 1434. w którym dobra Miedzyrzec w Podlasiu, Stołpno, i z wsiami Tolczków, Krzewica, Stonimary, Ławy, Krzemień, Osnowsko, Pelch nad rzeką Bugiem leżące z obiema brzegami tejże rzeki: - także Czartkowice z rzeką i z młynem i Niemojki w powiecie Drohickim, Mikołajowi Nasutowi Wysienki nazwanemu, dał wiecznym prawem ten książę, niżej trochę wspominają córkę jego Annę, zda mi się żonę Jana Zabrzezińskiego: bo z tąż Anną otrzymał konfirmacją tegoż przywileju od Aleksandra w. ks. Lit. w r. 1499. Nikodem Jalbrzyk Wyszyński, poborca w Drohickiej ziemi 1588. Const. f 504. Jędrzej pisarz grodzki Bielski, poseł na sejm 1580. skąd deputatem stanął do kwarty Rawskiej, Constit. fol. 370. w r. 1587. już wojski Drohicki posłował na konwokacją którą podpisał, Constit. fol. 418. i na sejm koronacji 1588. Constit. fol. 475. Bieniasz poborca w Bielskim, constit. f. 367. 1580. Fabian w Drohickiej ziemi i Mielnickiej 1581. Constit. f. 395. Walentyn pisarz grodzki Brański 1629. Constit. f. 22. Jan chorąży Bielski 1590. u Januszow. w Stat. fol. 361. Mikołaj poseł na sejm 1589. podpisał transakcją Będzińską. Marcin w zakonie naszym życie skończył w r. 16I9. mąż głębokiej pokory i niespracowany operariusz. Hist. Coll. Jarosl. Trojan w Bielskim poborca 1601. Constit. fol. 778. Mateusz w r. 1632. Constit. f. 13. Marcin 1633. Jędrzej kanonik Łucki, dziekan Włodzimirski 1671. Jędrzej podsędek Warszawski, z sejmu 1676. komisarz do Talent. Const. r 36. Stanisław na Wyszynkach podsędek ziemi Bielskiej, Wojciech podstoli Bielski, Paweł i Krzysztof podpisali z Podlaskiego elekcją Jana III. Króla...

Zaś sam herb Trzywdar Niesiecki tak opisuje:

Trzy krzyże przydłuższe w jeden się anguł we środku tarczy schodzą, tak, ze dwa w górze, jeden od prawego, drugi od lewego na ukos idą, trzeci zaś prosto na dół, przecież tylko na połowę krzyża od lewej strony; gwiazdy trzy, jedna prosto między dwiema krzyżami, drugie dwie po bokach, na dół wiszącego krzyża: krzyże powinny być białe, gwiazdy złote, pole [str. 143] krwawe, na hełmie pięć piór strusich, tak go opisuje Okol. tom. 3. f. 248. jam go trochę inaczej ułożony widział w Krakowie u OO. Franciszkanów, kędy jeden z tego domu kaplicę tam wykszałtował. Tenże Okolski: powiada, że ten herb nadany pewnemu rycerzowi herbu Brodzic, albo raczej aukcja tylko do ojczystego klejnotu przydana, a to jako się on domyśla, że -ten Prusaków, małą garstką ludzi swoich, przy faworyzującej sobie nocy i wyiskrzonymi gwiazdami do tego triumfu sobie przyświecającej. Zowie się zaś Trzywdar, albo jako on tłumaczy Tria in donum.