SPISY PODATKOWE


Na tej stronie będę starał się sukcesywnie umieszczać wypisy z dawnych spisów (regestrów, rejestrów) podatkowych. W oczywisty sposób dotyczyć one będą głównie Jamiołkowskich oraz rodowych gniazd moich przodków, niemniej będę starał się także (w miarę możliwości) prezentować je także dla Ziemi Bielskiej czy też parafii sokołowskiej.

Tytułem wprowadzenia, za Wikipedią, przedstawiam podstawowe pojęcia podatków.

Poradlne, podatek poradlny - w dawnej Polsce danina prawa książęcego zależna od rozmiarów ziemi uprawnej, od XVI wieku łanowe, w 1629 r. zastąpiona przez podymne.
Stały podatek od dóbr ziemskich wprowadzony przez Kazimierza Wielkiego w wysokości 12 groszy w dobrach rycerskich oraz 24 groszy w dobrach klasztornych. Urzędnicy czuwali nad regularnym wpływem do skarbu państwa zysków z majątków królewskich oraz z kopalni soli w Bochni i Wieliczce. Dla ułatwienia rozliczeń finansowych i handlu we wszystkich dzielnicach rozpoczęto bicie srebrnej monety - grosza.

Pogłówne. W Polsce podatek ten został wprowadzony w XVI wieku; jest to jedna z najstarszych form podatków. Początkowo jako danina ludności żydowskiej za opiekę monarszą. Od początku XIV w. w formie pogłównego wybierano też świętopietrze. W latach 1498 - 1520 podatek nadzwyczajny obejmujący także szlachtę i duchowieństwo, nakładany w związku z zagrożeniem tatarskim i krzyżackim, płacony w wysokości zależnej od pozycji społecznej i urzędu. Uchwalane przez sejm wielokrotnie w 2 poł. XVII w. Część pogłównego płacona przez duchowieństwo, a następnie przez szlachtę i nazywała się subsidum charitativum dla zaznaczenia dobrowolności świadczenia. Od 1717 r. stały podatek na utrzymanie wojska.

Podymne, stała danina (podatek) pobierana od każdego domu mieszkalnego. Podymne wprowadzone zostało w 1629 r. Płacone było przez mieszczan, chłopów i szlachtę. Jej wysokość zależna była od wielkości budynku, jak i miasta. Od 1775 r. pobierano podymne od każdego komina na dachu. Zlikwidowane zostało wraz z upadkiem Rzeczypospolitej.
Inne określenia: narzaz, podworowe.


Spisy podatkowe w postaci plików pdf.

  1. Regestry podatkowe z 1580 i 1591 roku (plik pdf 88 kB)    
  2. Rejestr podatku pogłównego z 1663 roku (plik pdf 93 kB)    
  3. Rejestr podatku pogłównego z 1674 roku (plik pdf 97 kB)    
  4. Rejestr podatku pogłównego z 1676 roku. (plik pdf 114 kB)    
  5. Spis podymnego z 1790 roku. (plik pdf 116 kB)    
  6. "Książka adresowa" parafii w Sokołach, lata 1808 - 1816. (plik pdf 129 kB)